Projektowanie wentylacji w budynkach użyteczności publicznej wymaga uwzględnienia funkcji pomieszczeń, liczby użytkowników oraz wymagań dotyczących komfortu i efektywności energetycznej. Fot. Lindab
Wentylacja w budynkach użyteczności publicznej – jakie wymagania musi spełniać?
Instalację wentylacyjną trzeba dopasować do funkcji poszczególnych pomieszczeń, liczby użytkowników i sposobu eksploatacji budynku.
W Polsce punktem wyjścia są przepisy techniczno-budowlane właściwe dla danej inwestycji, w tym warunki techniczne dotyczące budynków (WT), oraz przepisy BHP. Szczegółowych kryteriów projektowych dostarczają m.in. Polskie Normy PN-EN 16798-1 (parametry środowiska wewnętrznego) i PN-EN 16798-3:2025-10 (wentylacja i klimatyzacja budynków niemieszkalnych). Na poziomie unijnym istotne są również dyrektywa EPBD, dotycząca charakterystyki energetycznej budynków, oraz wymagania ekoprojektu ErP, określone dla urządzeń wentylacyjnych.
Wysoka jakość instalacji wentylacyjnej zależy zarówno od właściwego doboru komponentów, jak i staranności ich montażu. | Fot. Lindab
Wysokiej jakości wentylacja w budynkach użyteczności publicznej powinna:
- zapewniać odpowiednią wymianę powietrza – dostosowaną do liczby użytkowników i ograniczającą nadmierny wzrost stężenia CO₂ (szczególnie ważne w szkołach, przedszkolach i salach konferencyjnych);
- dostosowywać wydajność do zmiennego obciążenia – reagując na liczbę osób i intensywność użytkowania pomieszczeń (szczególnie ważne w biurach, urzędach, obiektach handlowych i kulturalnych);
- usuwać nadmiar ciepła i wilgoci – uwzględniając ich zwiększoną emisję podczas aktywności fizycznej (szczególnie ważne w halach sportowych, siłowniach i szatniach);
- zapewniać skuteczną filtrację i uwzględniać wymagania sanitarne – ograniczając ilość zanieczyszczeń i dobierając sposób wymiany powietrza do przeznaczenia pomieszczeń (szczególnie ważne w przychodniach i placówkach medycznych);
- zapewniać komfort cieplny – utrzymując odpowiednią temperaturę powietrza i ograniczając ryzyko przeciągów (szczególnie ważne w szkołach, przedszkolach, biurach i placówkach medycznych);
- zapewniać komfort akustyczny – ograniczając hałas generowany przez centrale, wentylatory i przepływ powietrza w instalacji (szczególnie ważne w bibliotekach, salach lekcyjnych, konferencyjnych, gabinetach i przestrzeniach biurowych);
- ograniczać zużycie energii – dzięki odpowiedniej regulacji wydajności, odzyskowi ciepła i minimalizowaniu strat powietrza (szczególnie ważne w obiektach użytkowanych przez wiele godzin dziennie);
- wspierać standardy zrównoważonego budownictwa – dzięki energooszczędnym rozwiązaniom, wysokiej jakości powietrza i odpowiedniej dokumentacji środowiskowej produktów pomagać w zdobywaniu punktów w systemach certyfikacji BREEAM, LEED i DGNB;
- być trwała i łatwa w konserwacji – zapewniając dostęp do komponentów wymagających regularnej kontroli, czyszczenia i serwisowania (szczególnie ważne w obiektach intensywnie eksploatowanych).
Energooszczędna wentylacja i wysoka jakość powietrza wewnętrznego wspierają standardy zrównoważonego budownictwa, uwzględniane m.in. w certyfikacjach BREEAM, LEED i DGNB. Fot. Lindab
Spełnienie tych założeń zależy nie tylko od wydajności centrali wentylacyjnej. Duże znaczenie ma również jakość całej sieci przewodów, szczelność połączeń i właściwy dobór pozostałych komponentów instalacji.
Szczelność klasy D – dlaczego warto wybrać system wentylacji z uszczelką?
Jednym z podstawowych warunków efektywnej pracy wentylacji mechanicznej jest szczelność przewodów. Każda nieszczelność oznacza niekontrolowany przepływ powietrza, który może utrudniać utrzymanie projektowanych parametrów instalacji i zwiększać zapotrzebowanie na energię.
W odpowiedzi na te wymagania Lindab oferuje systemy Lindab Safe i Lindab Safe Click, obejmujące kanały okrągłe oraz dopasowane kształtki: kolana, trójniki, redukcje, nyple i inne elementy potrzebne do wykonania instalacji.
System z uszczelką pozwala uzyskać klasę szczelności D, co przekłada się na wyższą efektywność energetyczną budynku | Fot. Linadb
Ich charakterystyczną cechą jest fabrycznie montowana, podwójna uszczelka EPDM, która zapewnia szczelność połączeń bez konieczności stosowania dodatkowych taśm czy mas uszczelniających. Przy prawidłowym montażu, zgodnym z instrukcją producenta, system umożliwia osiągnięcie klasy szczelności D według PN-EN 12237 – najwyższej w skali A–D. Parametry systemów Lindab Safe i Safe Click potwierdza również aktualny certyfikat Eurovent Certified Performance, wydany przez niezależną jednostkę certyfikującą.
Co daje system Lindab z uszczelką w budynkach użyteczności publicznej?
W rozbudowanych instalacjach wentylacyjnych budynków użyteczności publicznej mogą występować setki połączeń. Gdy nieszczelności się sumują, do punktów nawiewu dociera mniej powietrza, niż przewidziano w projekcie. System z uszczelką ogranicza te straty bez konieczności kompensowania ich intensywniejszą pracą wentylatorów.
Dla inwestora i użytkowników budynku wysoka szczelność instalacji oznacza konkretne korzyści:
- mniejsze straty powietrza na połączeniach kanałów i kształtek,
- większą kontrolę nad przepływem powietrza i łatwiejsze utrzymanie parametrów przewidzianych w projekcie,
- niższe zużycie energii dzięki ograniczeniu strat, które wentylatory musiałyby kompensować,
- szybszy montaż bez konieczności dodatkowego uszczelniania każdego połączenia,
- mniejsze ryzyko błędów wykonawczych dzięki fabrycznie zamontowanym uszczelkom.
Systemy wentylacyjne Lindab z uszczelką EPDM vs system bez uszczelki – porównanie oszczędności. Fot. Lindab
Dodatkowym udogodnieniem jest technologia Lindab Safe Click. Mechanizm zatrzaskowy umożliwia łączenie elementów bez tradycyjnego mocowania wkrętami lub nitami w miejscach objętych tym rozwiązaniem, co przyspiesza prace i ogranicza liczbę wystających elementów wewnątrz przewodów.
Powłoka ZM310 – trwałość instalacji również w wymagających warunkach
Na efektywność systemu wentylacji w danym obiekcie wpływa szczelność przewodów, a na ich wieloletnią trwałość – także materiał, z którego wykonano kanały i kształtki.
W ofercie Lindab dostępne są komponenty systemów Safe i Safe Click z powłoką cynkowo-magnezowo-aluminiową ZM310, zapewniającą podwyższoną odporność stali na korozję. Powłoka zawiera około 93,5% cynku, 3,5% aluminium i 3% magnezu, a jej całkowita masa wynosi 310 g/m² po obu stronach blachy.
Elementy systemu wentylacyjnego Lindab do obiektów użyteczności publicznej wzmocnione powłoką ZM310. | Fot. Lindab
Niewielki dodatek magnezu wyraźnie poprawia odporność na korozję, szczególnie w miejscach narażonych na uszkodzenia: na ciętych krawędziach, przy otworach i drobnych zarysowaniach. Powłoka może być wykorzystywana nawet w środowiskach odpowiadających klasie korozyjności C5 zgodnie z wymaganiami norm EN ISO 12944.
System wentylacyjny Lindab z powłoką ZM310 – gdzie się sprawdzi?
Takie zabezpieczenie warto rozważyć w budynkach użyteczności publicznej, w których wentylacja pracuje w warunkach podwyższonej wilgotności, jest narażona na kondensację pary wodnej lub oddziaływanie zasolonego powietrza. W odpowiednio dobranych zastosowaniach ZM310 stanowi alternatywę dla standardowej stali ocynkowanej, bez konieczności sięgania po stal nierdzewną.
Powłoka ZM310 poprawia odporność na korozję systemów wentylacyjnych pracujących w warunkach podwyższonej wilgotności, zasolenia czy kondensacji. | Fot. Lindab
Nowoczesne AHU – komfort użytkowników i niższe zużycie energii
Szczelna sieć kanałów odpowiada za transport i rozprowadzenie powietrza, natomiast centrala wentylacyjna (AHU) zapewnia jego wymianę, filtrację i odzysk energii cieplnej. W budynkach użyteczności publicznej centrala powinna również umożliwiać regulację wydajności, pracować cicho i ograniczać zużycie energii. Dlatego w nowoczesnych urządzeniach stosuje się energooszczędne wentylatory, wysokosprawne wymienniki ciepła i automatykę dostosowującą parametry pracy do potrzeb instalacji.
Centrale wentylacyjne SALDA do obiektów użyteczności publicznej. | Fot. Lindab
Centrale wentylacyjne SALDA dla budynków użyteczności publicznej
Takie rozwiązania oferują dostępne w ofercie Lindab centrale SALDA RIS P i AmberAir Compact CXP. Obydwie serie wyposażono w:
- energooszczędne wentylatory EC – pozwalające regulować przepływ powietrza i ograniczać pobór energii;
- przeciwprądowe wymienniki ciepła – zmniejszające zapotrzebowanie na ogrzewanie powietrza nawiewanego w sezonie chłodnym;
- filtry powietrza nawiewnego ePM1 70% – zatrzymujące znaczną część drobnych zanieczyszczeń;
- pełny bypass – umożliwiający wykorzystanie chłodniejszego powietrza zewnętrznego do freecoolingu;
- automatykę sterującą – pozwalającą dostosować parametry pracy centrali do wymagań instalacji.
Centrale spełniają wymagania ekoprojektu ErP dotyczące efektywności energetycznej urządzeń wentylacyjnych. O końcowym komforcie użytkowników decydują również prawidłowy dobór urządzeń, wyciszenie instalacji, regulacja przepływów i systematyczna konserwacja. Którą centralę wybrać do konkretnego obiektu?
SALDA RIS P – kompaktowe rozwiązanie do mniejszych instalacji
Centrale RIS P przeznaczone są przede wszystkim do instalacji o umiarkowanej wydajności, w których liczą się niewielkie gabaryty i możliwość montażu pod sufitem:
Centrala SALDA RIS 1200 P EKO 3.0 z przeciwprądowym odzyskiem ciepła. | Fot. Lindab
- Wydajność: do 2000 m³/h, dwa rozmiary urządzeń.
- Odzysk ciepła: sprawność 82% do nawet 90% według EN 308, zależnie od modelu.
- Montaż: podwieszany, z króćcem nawiewnym w górnej części urządzenia.
- Nagrzewnica: zintegrowana elektryczna lub zewnętrzna wodna, montowana na kanale; dostępny także wariant bez nagrzewnicy.
- Serwis: wygodna wymiana filtrów od dołu, przez klapę serwisową.
- Sterowanie: układ MCB Light, zapewniający podstawowe funkcje automatyki centrali.
Dla kogo? Do mniejszych biur, gabinetów, sal konferencyjnych i wydzielonych stref większych budynków, w których potrzebna jest kompaktowa centrala z odzyskiem ciepła.
SALDA CXP – większa wydajność i swoboda konfiguracji
AmberAir Compact CXP oferuje szerszy zakres wydajności oraz więcej możliwości dostosowania urządzenia do warunków technicznych budynku i wymagań instalacji.
Wymiana filtrów w centrali AmberAir Compact CXP. | Fot. Lindab
- Wydajność: do 3900 m³/h, cztery rozmiary urządzeń.
- Odzysk ciepła: sprawność wymiennika przeciwprądowego 80–81% według EN 308, zależnie od modelu.
- Montaż: pod sufitem, na podłodze lub na zewnątrz (odpowiednio wyposażone wersje z izolacją 50 mm); króciec nawiewny umieszczony w dolnej części urządzenia.
- Wyposażenie: zintegrowana nagrzewnica elektryczna lub wodna, możliwość sterowania chłodnicą DX oraz wybór izolacji obudowy 30 lub 50 mm.
- Serwis: dostęp do filtrów od dołu lub z boku, z opcjonalnymi szynami wysuwnymi ułatwiającymi obsługę urządzenia.
- Sterowanie: rozbudowany układ MCB z funkcją utrzymywania stałego przepływu powietrza w standardzie.
Dla kogo? Do większych biur, szkół, urzędów i obiektów usługowych, w których potrzebna jest większa wydajność, elastyczność montażu oraz bardziej zaawansowane sterowanie wentylacją.
RIS P czy CXP? Zobacz porównanie central SALDA
Kompleksowy system wentylacyjny Lindab
Wysoka jakość powietrza jest wynikiem współpracy wszystkich elementów wentylacji w budynkach użyteczności publicznej – od centrali, przez sieć kanałów i szczelne połączenia, aż po odpowiednio dobrane nawiewniki. Kompleksowa oferta Lindab pozwala zestawić te elementy w systemy wentylacyjne dopasowane do potrzeb konkretnego obiektu, dzięki czemu mogą służyć użytkownikom niezawodnie przez wiele lat.
