Montaż obiektów małej architektury miejskiej o charakterze wypoczynkowym w Lubinie (2025): 
wiaty, stojaki rowerowe, stoły, ławki i kosze na śmieci | Fot. Rew-Ton

Obiekty małej architektury w miejscach publicznych – co do nich zaliczamy?

Mała architektura miejska obejmuje niewielkie obiekty i elementy wyposażenia przestrzeni, które służą wypoczynkowi, rekreacji, utrzymaniu porządku oraz organizacji ruchu. Spotykamy je na skwerach, placach, osiedlach mieszkaniowych, w parkach, przy szkołach, urzędach i obiektach użyteczności publicznej.

Zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego do obiektów małej architektury zaliczają się trzy grupy niewielkich obiektów: kultu religijnego (np. kapliczki i krzyże przydrożne), architektury ogrodowej (np. posągi i wodotryski) oraz użytkowe (np. piaskownice, huśtawki, drabinki czy śmietniki).

W branży architektoniczno-budowlanej termin „mała architektura miejska” jest używany szerzej i obejmuje również stojaki rowerowe, pergole, wiaty, tablice informacyjne czy elementy wygrodzeń.

Jak zaprojektować małą architekturę, która odpowiada na potrzeby mieszkańców?

Funkcjonalne obiekty małej architektury w miejscach publicznych powinny być ergonomiczne, bezpieczne, dostępne dla różnych grup użytkowników i odporne na intensywną eksploatację. Projektując ich rozmieszczenie, należy uwzględnić m.in. szerokość przejść, dostępność dla osób z niepełnosprawnością, wygodę korzystania oraz sposób utrzymania terenu.

Drewniano-stalowa ławka parkowa i metalowy kosz na odpady przy boisku sportowym w Pruszkowie, realizacja Rew-Ton. 

Drewniano-stalowe ławki i metalowe kosze jako uzupełnienie przestrzeni rekreacyjnej w Pruszkowie 
(2026) | Fot. Rew-Ton

Równie istotna jest estetyka. Materiały, kolorystyka i forma wyposażenia powinny współgrać z architekturą budynków, nawierzchniami oraz zielenią. Nowoczesne, geometryczne konstrukcje dobrze komponują się ze współczesną zabudową, natomiast ławki z drewnianymi siedziskami mogą podkreślić bardziej naturalny charakter parku.

Budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych – zgłoszenie czy pozwolenie?

Budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych wymaga zgłoszenia, ale nie pozwolenia na budowę. Wynika to z art. 29 ust. 1 pkt 28 Prawa budowlanego. Do zgłoszenia należy dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony przez projektanta z wymaganymi uprawnieniami budowlanymi. Potrzebne jest także oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i ewentualne uzgodnienia.

Roboty można rozpocząć po 21 dniach od doręczenia zgłoszenia, jeżeli organ nie wniesie sprzeciwu. Trzeba też sprawdzić zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony zabytków.

Wiaty wypoczynkowe wyposażone w drewniane ławki, stalowe konstrukcje i przezroczyste osłony 
boczne. | Fot. Rew-Ton

Jak przygotować opis przedmiotu zamówienia (OPZ)?

Przy zamówieniach podlegających Prawu zamówień publicznych art. 99 wymaga opisu jednoznacznego i nienaruszającego zasad uczciwej konkurencji. Karty techniczne służą ustaleniu parametrów, a wskazanie marki wymaga spełnienia ustawowych warunków, w tym dopuszczenia rozwiązań równoważnych. W OPZ dotyczącym budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych warto wskazać:

  • rodzaj i liczbę elementów, ich wymiary oraz wymagane funkcje,
  • materiał konstrukcji, sposób zabezpieczenia przed korozją i wykończenie drewna,
  • metodę fundamentowania lub kotwienia, w tym wymagania dotyczące podłoża,
  • wymagania dotyczące bezpieczeństwa, dostępności, gwarancji i konserwacji,
  • zakres dostawy, montażu, uporządkowania terenu oraz dokumentów odbiorowych.

Jakie elementy małej architektury wybrać? Przykłady z oferty Rew-Ton

W katalogu małej architektury Rew-Ton dostępne są produkty do wyposażenia zarówno pojedynczych miejsc, jak i większych terenów miejskich oraz osiedlowych:

  • Ławki i stoły miejskie i parkowe – modele stalowo-drewniane, z oparciami lub bez, w tym ławki PARK w wersjach o zwiększonej odporności na uszkodzenia (wandaloodporne).
  • Kosze na odpady – o zróżnicowanej pojemności i konstrukcji, dobierane do natężenia ruchu i charakteru przestrzeni.
  • Donice i osłony zieleni – donice z kolekcji MODE, DECO, PARK i PUZL oraz ogrodzenia trawnikowe DECO, wykorzystywane do urządzania placów i wydzielania stref zieleni.
  • Stojaki i wiaty rowerowe – rozwiązania dla szkół, urzędów, osiedli i biurowców, m.in. wiaty PUZL na 6, 12 i 18 stanowisk.
  • Słupki, barierki i tablice informacyjne – elementy organizujące ruch oraz ułatwiające orientację w terenie, w tym produkty z linii DECO.
  • Pergole, wiaty przystankowe i osłony śmietnikowe – zadaszone konstrukcje zapewniające ochronę przed warunkami atmosferycznymi, zwiększające komfort użytkowania przestrzeni i pomagające uporządkować jej zagospodarowanie.

Rew-Ton produkuje również konstrukcje na zamówienie i łączy funkcje elementów, np. w ławkach MODE z donicami lub stojakami rowerowymi.

Zadaszone parkingi rowerowe z osłonami bocznymi w dwóch wariantach estetycznych (Pruszków, 
Warszawa 2026) | Fot. Rew-Ton

W sprawie doboru wyposażenia i wyceny inwestycji można przesłać zapytanie przez formularz kontaktowy Rew-Ton.

Z jakich materiałów powstaje trwała mała architektura miejska?

Obiekty małej architektury w miejscach publicznych są stale narażone na deszcz, śnieg, promieniowanie UV, zmiany temperatury oraz uszkodzenia mechaniczne. Dlatego przy doborze wyposażenia warto rozważyć:

  • Stal ocynkowaną i malowaną proszkowo – stosowaną w konstrukcjach ławek, koszy, stojaków rowerowych, barierek i wiat.
  • Powłoka cynkowa chroni stal przed korozją, a malowanie proszkowe zapewnia dodatkowe zabezpieczenie oraz szeroki wybór kolorów.
  • Stal nierdzewną i aluminium – materiały cenione za odporność korozyjną i trwałość. Wykorzystuje się je m.in. w elementach infrastruktury rowerowej, oznakowaniu oraz wyposażeniu o nowoczesnej stylistyce.
  • Drewno – chętnie stosowane na siedziska i oparcia ławek, a także w pergolach. Nadaje konstrukcjom przyjazny, naturalny wygląd. Wymaga odpowiedniego zabezpieczenia oraz okresowej konserwacji.
  • Beton – wykorzystywany w masywnych ławkach, donicach, podstawach i elementach dekoracyjnych. Jego zaletami są duża masa, stabilność i odporność na obciążenia.
  • Tworzywa i kompozyty – stosowane w wybranych elementach wyposażenia ze względu na odporność na wilgoć, łatwość czyszczenia i możliwość uzyskania różnych form.
Wiata przystankowa (Mircze 2026) i zewnętrzna palarnia (Wrocław 2025) jako przykłady estetycznych 
i funkcjonalnych obiektów małej architektury miejskiej | Fot. Rew-Ton

O trwałości małej architektury decydują także technologia produkcji i jakość połączeń. Rew-Ton stosuje m.in. stal ocynkowaną ogniowo, stal nierdzewną, aluminium oraz drewno. Producent wskazuje normę PN-EN ISO 15614-1:2017-08/A1:2019-12 dotyczącą kwalifikowania technologii spawania metali. Informuje również o certyfikacji TÜV.

Jeden partner od projektu do montażu – co oferuje Rew-Ton?

Gminy, deweloperzy i zarządcy nieruchomości często zamawiają pełne zestawy wyposażenia. Współpraca z jednym partnerem, który projektuje, produkuje i montuje małą architekturę, ułatwia koordynację inwestycji. Rew-Ton działa od 1987 roku i obsługuje inwestycje w całej Polsce. Wspiera inwestorów już przy ustalaniu zakresu i doborze rozwiązań technicznych. Oferta obejmuje:

  • Doradztwo i projektowanie – dobór wyposażenia, koncepcje funkcjonalne, rysunki CAD i specyfikacje techniczne, również dla nietypowych konstrukcji.
  • Produkcję – wykonanie elementów katalogowych i rozwiązań dostosowanych do parametrów zamówienia.
  • Dostawę i montaż – transport oraz instalację wyposażenia przez zespoły montażowe.
  • Projekty inwestorów – wykonanie elementów według dostarczonej dokumentacji i uzgodnionych parametrów.

 

Zadaszona wiata z drewnianymi lamelami i stalowa osłona miejsca gromadzenia odpadów. Obiekty małej
architektury miejskiej w miejscach publicznych w Warszawie| Fot. Rew-Ton