Fot. Aluprof | Stolarka aluminiowa spełniająca wymagania budynków energooszczędnych.
Budynek energooszczędny – wymagania, które musisz znać
W polskich realiach budynek energooszczędny to obiekt, który spełnia aktualne wymagania Warunków Technicznych w zakresie wskaźnika EP i izolacyjności przegród. Od 2021 r. wszystkie nowe budynki muszą spełniać zaostrzone wymagania energetyczne wynikające z Warunków Technicznych (WT 2021), które stanowią implementację standardu budynków o niemal zerowym zużyciu energii (nZEB).
Najważniejsze wymagania budynku energooszczędnego obejmują:
- Spełnienie granicznych wartości wskaźnika EP dla danego typu obiektu.
- Odpowiednią izolacyjność cieplną przegród, w tym niskie współczynniki U okien i drzwi.
- Wysoką szczelność powietrzną stolarki i całej obudowy budynku.
- Skuteczną ochronę przed przegrzewaniem, szczególnie w sezonie letnim.
- Zapewnienie wysokiego poziomu doświetlenia naturalnego przy ograniczeniu zużycia energii na oświetlenie sztuczne.
- Zastosowanie rozwiązań ograniczających zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie, oświetlenie i wentylację, w tym automatyki sterującej osłonami i przeszklonymi przegrodami.
- Coraz częściej inwestorzy oczekują także dodatkowego potwierdzenia tych parametrów w systemach certyfikacji środowiskowej, takich jak BREEAM czy LEED.
Wskaźnik energii pierwotnej EP
Wymagania budynku energooszczędnego w zakresie granicznych wartości wskaźnika EP wynikające z Warunków Technicznych są następujące. Dla domu jednorodzinnego maksymalna wartość EP wynosi 70 kWh/(m²·rok), dla budynku wielorodzinnego 65 kWh/(m²·rok), a dla pozostałych budynków użyteczności publicznej 45 kWh/(m²·rok). Trzeba przy tym pamiętać, że są to wartości maksymalne wskaźnika EP dla całego budynku, przy czym w zależności od funkcji obiektu mogą one obejmować dodatkowe składowe związane z chłodzeniem oraz – w budynkach niemieszkalnych – oświetleniem wbudowanym. Dlatego na jego końcowy poziom wpływają nie tylko instalacje, ale również jakość przegród, stolarki i osłon przeciwsłonecznych.
Całkowity wskaźnik EP może zostać powiększony także o składową związaną z chłodzeniem, a w budynkach niemieszkalnych również z oświetleniem wbudowanym, dlatego na jego końcowy poziom wpływają nie tylko instalacje, ale również jakość przegród, stolarki i osłon przeciwsłonecznych.
Izolacyjność termiczna przegród
Wymagania dotyczące budynku energooszczędnego obejmują również maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła dla przegród zewnętrznych przezroczystych (okien, drzwi balkonowych i przeszklonych fasad).
Dla okien, drzwi balkonowych oraz powierzchni przezroczystych nieotwieralnych, a więc także dla nieotwieralnych fragmentów fasad szklanych, wartość U(max) wynosi 0,9 W/(m²·K). Dla drzwi zewnętrznych limit ten wynosi 1,3 W/(m²·K).
W obiektach aspirujących do wyższych standardów środowiskowych i energetycznych oczekuje się zwykle parametrów lepszych niż samo minimum WT, co wymaga stosowania zaawansowanych przekładek termicznych, odpowiednio dobranych pakietów szybowych oraz bardzo dobrej szczelności całego układu.
Dobrym przykładem z oferty Aluprof jest system okienno-drzwiowy MB-86N, dla którego producent podaje Uw od 0,62 W/(m²·K). W przypadku fasad znaczenie ma nie tylko parametr całej przegrody, lecz także izolacyjność samych profili. Dla systemu MB-SR50N HI+ Aluprof podaje Uf od 0,59 W/(m²·K), co pokazuje, że również duże konstrukcje fasadowe mogą odpowiadać wymaganiom nowoczesnego budownictwa energooszczędnego.
Fot. Aluprof | Budynki energooszczędne wymagają, by stolarka aluminiowa zapewniała mniejsze zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie i oświetlenie.
Szczelność powietrzna
Niekontrolowana infiltracja powietrza może osłabić nawet bardzo dobre parametry cieplne przegród. Dlatego w budynkach energooszczędnych duże znaczenie ma nie tylko izolacyjność, ale też szczelność stolarki i całej obudowy. W praktyce projektowej przyjmuje się, że stolarka w budynkach energooszczędnych powinna osiągać co najmniej klasę 3 przepuszczalności powietrza (a w budynkach wysokościowych – klasę 4) według PN-EN 12207.
Szczelność należy analizować także w powiązaniu z przyjętym systemem wentylacji, a jej poziom warto weryfikować badaniem ciśnieniowym, które pokazuje, czy obudowa budynku rzeczywiście ogranicza niekontrolowaną infiltrację powietrza. Precyzja wykonania stolarki aluminiowej, jakość uszczelek, połączeń i montażu mają tu decydujące znaczenie.
Ochrona przed przegrzewaniem i chłodzenie pasywne
Nowoczesny budynek energooszczędny nie może być oceniany wyłącznie przez pryzmat sezonu grzewczego. W bilansie energetycznym budynku uwzględnia się również zapotrzebowanie na energię do chłodzenia, a w budynkach użyteczności publicznej także do oświetlenia wbudowanego. Wraz z rosnącymi temperaturami letnimi coraz większą wagę przykłada się do ograniczenia zapotrzebowania na klimatyzację.
Odpowiedni dobór osłon zewnętrznych pozwala (w zależności od typu osłony i zastosowanego materiału) zatrzymać nawet 80–90% promieniowania słonecznego, zanim dotrze ono do szyby. To fundamentalny element strategii chłodzenia pasywnego, który redukuje obciążenie instalacji klimatyzacyjnych i obniża zużycie energii.
Naturalne doświetlenie z możliwością zaciemnienia
W dobrze zaprojektowanym obiekcie nowoczesne standardy komfortu wymagają jednoczesnego zapewnienia dużych ilości światła dziennego i elastycznej kontroli nasłonecznienia. Fasady aluminiowo-szklane pozwalają maksymalnie wykorzystać światło dzienne, co ogranicza potrzebę korzystania ze sztucznego oświetlenia. Jednocześnie zautomatyzowane osłony przeciwsłoneczne umożliwiają regulację dopływu światła w zależności od pory dnia i kąta padania promieni, eliminując efekt olśnienia i utrzymując optymalne warunki wzrokowe bez odbierania budynkowi lekkości architektonicznej.
Fot. Aluprof | Zapewnienie jak największej ilości naturalnego światła wewnątrz budynku przy efektywnej energetycznie regulacji temperatury to jeden z wymogów dla budynków energooszczędnych.
Dodatkowe parametry istotne w certyfikacji środowiskowej
W przypadku budynków projektowanych z myślą o certyfikacji BREEAM lub LEED uwzględnia się nie tylko minimalne wymagania energetyczne wynikające z przepisów, ale także szersze kryteria dotyczące efektywności, komfortu użytkowania i jakości zastosowanych materiałów. Dlatego przy doborze stolarki i osłon znaczenie ma również dostępność rzetelnej dokumentacji środowiskowej.
Wiele obiektów zrealizowanych w systemach Aluprof uzyskało prestiżowe certyfikaty BREEAM, LEED oraz Green Building, co stanowi najlepsze potwierdzenie skuteczności tych rozwiązań w kontekście wymagań budownictwa energooszczędnego. Firma posiada deklaracje środowiskowe EPD, w tym między innymi dla screenów, rolet zewnętrznych i żaluzji fasadowych, zarejestrowane w ITB.
Fot. Aluprof | System ściany elementowej słupowo-ryglowej MB-SE80 MLT opracowany specjalnie dla tej inwestycji uzyskał nagrody w kategoriach: Green Technology Solutions oraz Innovation of the Year.
Jak spełnić wymagania budynku energooszczędnego z systemami Aluprof
Jeśli budynek energooszczędny ma spełnić wymagania nie tylko minimalne, ale również wyższe standardy inwestorskie, istotne staje się myślenie systemowe o obudowie budynku. Najlepsze rezultaty daje połączenie stolarki aluminiowej, osłon zewnętrznych i automatyki sterowania. To właśnie taki układ pozwala ograniczać straty ciepła, kontrolować zyski słoneczne i poprawiać komfort użytkowników bez rezygnacji z dużych przeszkleń.
Stolarka aluminiowa Aluprof – przykłady systemów dla budynków energooszczędnych
W grupie systemów fasadowych na szczególną uwagę zasługują rozwiązania takie jak: MB-MT50 czy MB-SR50N HI+, MB-SR50N EFEKT, które umożliwiają projektowanie przegród o współczynnikach przenikania ciepła znacznie przekraczających wymagania obowiązujących Warunków Technicznych.
W zakresie okien i drzwi kluczową rolę odgrywają systemy MB-86N oraz MB-104 Passive, zapewniające izolacyjność termiczną profili na poziomie wymaganym nawet w budownictwie pasywnym. Uzupełnieniem oferty mogą być drzwi podnoszono-przesuwne MB-82HS i drzwi panelowe, które pozwalają na tworzenie rozległych przeszkleń bez kompromisów w zakresie szczelności i termoizolacji.
Fot. Aluprof | Budynek biurowo-usługowy Lakeside w Warszawie, 2 miejsce w konkursie „Obiekt Roku w Systemach Aluprof” 2024.
Osłony zewnętrzne – fundament chłodzenia pasywnego
Najlepszy efekt energetyczny daje połączenie aluminium i osłon przeciwsłonecznych. Zewnętrzne osłony pracują na bilans budynku przez cały rok. Latem stanowią pierwszą linię obrony przed nadmiernym nagrzewaniem pomieszczeń, a zimą, jak potwierdzają badania przeprowadzone przez Aluprof wspólnie z Politechniką Krakowską, rolety zewnętrzne potrafią ograniczyć straty ciepła przez okna nawet o 26%. Warstwa powietrza zamknięta między kurtyną rolety a szybą tworzy dodatkową barierę izolacyjną, skutecznie hamując ucieczkę ciepłego powietrza z wnętrza. To bardziej uniwersalne i ekonomiczne podejście do zarządzania komfortem termicznym przez cały rok.
Rodzaje osłon zewnętrznych
Dobór odpowiedniego typu osłony powinien wynikać z funkcji budynku, skali przeszkleń i oczekiwanego sposobu kontroli światła.
Żaluzje fasadowe SkyFlow sprawdzają się tam, gdzie liczy się precyzyjne sterowanie dopływem promieni słonecznych i ograniczenie nagrzewania dzięki regulacji kąta nachylenia lameli bez całkowitego odcinania światła dziennego.
Rolety zewnętrzne łączą funkcję osłonową i zaciemniającą. Zatrzymują dużą część promieniowania słonecznego jeszcze przed szybą, dzięki czemu ograniczają nagrzewanie wnętrz, często zmniejszając potrzebę korzystania z klimatyzacji.
Screeny SkyRoll z tkanin technicznych zatrzymują nawet 90% promieniowania słonecznego, jednocześnie nie ograniczając widoczności na zewnątrz, dlatego dobrze wpisują się w nowoczesne elewacje z dużymi przeszkleniami.
SkyTwin to rozwiązanie łączące funkcję rolety zewnętrznej i screena w jednym produkcie. Dwie warstwy materiału — transparentna i zaciemniająca — umożliwiają zarówno ograniczenie dostępu światła, jak i pełne zaciemnienie przestrzeni w zależności od potrzeb.
Fot. Aluprof | Systemy osłon zewnętrznych do chłodzenia pasywnego budynków energooszczędnych.
Automatyzacja osłon przeciwsłonecznych – warunek pełnej efektywności
Nawet najlepiej dobrana stolarka i osłony nie wykorzystają w pełni swojego potencjału energetycznego bez inteligentnego sterowania. Automatyka pogodowa pozwala na precyzyjne reagowanie na zmieniające się warunki atmosferyczne w czasie rzeczywistym. W chłodny, ale słoneczny dzień system automatycznie podnosi osłony od strony nasłonecznionej, umożliwiając akumulację ciepła wewnątrz budynku. Gdy natężenie promieniowania i temperatura zewnętrzna spadają, rolety zamykają się samoczynnie, zatrzymując zgromadzone ciepło.
Fot. Aluprof | Automatyka pogodowa i integracji z BMS zwiększają efektywność systemów osłon zewnętrznych w spełnieniu wymagań energooszczędności budynków.
Integracja systemów osłon zewnętrznych z BMS
W budynkach komercyjnych kluczowa jest integracja osłon z systemem zarządzania budynkiem BMS. Pozwala to koordynować pracę osłon z instalacjami grzewczymi, klimatyzacyjnymi i oświetleniowymi, co przekłada się na optymalizację zużycia energii w skali całego obiektu. Bez tego poziomu automatyzacji budynek traci znaczną część potencjalnych oszczędności, ponieważ ręczne sterowanie nie jest w stanie nadążyć za dynamicznie zmieniającymi się warunkami zewnętrznymi.
Ekologiczny znaczy ekonomiczny
Wymagania energooszczędności budynków coraz częściej łączą się z szerszą ideą zrównoważonego rozwoju. Obok niskiego zużycia energii rośnie znaczenie takich kwestii jak ograniczanie śladu węglowego, gospodarka o obiegu zamkniętym, trwałość materiałów i dostępność wiarygodnej dokumentacji środowiskowej. To właśnie te aspekty coraz częściej wpływają na decyzje projektowe i materiałowe w nowoczesnym budownictwie.
Aluminium dobrze wpisuje się w te założenia, ponieważ może być przetwarzane wielokrotnie bez utraty właściwości, a jego recykling wymaga jedynie około 5% energii potrzebnej do produkcji pierwotnej. Aluprof rozwija w tym obszarze rozwiązania o obniżonym śladzie węglowym, wykorzystuje aluminium z recyklingu i udostępnia deklaracje środowiskowe EPD dla swoich profili. Dzięki temu wybór systemów aluminiowych staje się nie tylko decyzją techniczną i użytkową, ale również elementem odpowiedzialnego projektowania.
Fot. Aluprof | Realizacja w Szczecinie z certyfikatem BREEAM Excellent. Posejdon to pierwszy w Polsce budynek biurowo-usługowy o niemal zerowym zużyciu energii.
Potwierdzeniem tego podejścia są także niezależne standardy i certyfikacje: Aluprof uzyskał deklaracje środowiskowe EPD dla system ów okienno-drzwiowych oraz fasadowych, a Grupa Kęty należy do Aluminium Stewardship Initiative, globalnej organizacji ustanawiającej standardy środowiskowe i społeczne dla całego łańcucha wartości aluminium.
Efektywność energetyczna zaczyna się od myślenia systemowego
W projektowaniu budynków nie ma dziś miejsca na przypadkowe decyzje dotyczące przeszkleń. Wymagania budynku energooszczędnego sprawiają, że każde okno, fasada czy osłona zewnętrzna wpływa na końcowy wynik energetyczny, komfort użytkownika i koszty eksploatacji. Stolarka aluminiowa o wysokich parametrach termoizolacyjnych, zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne i inteligentna automatyka sterowania tworzą razem system, który skutecznie ogranicza zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie i oświetlenie.
Jakie wymagania musi spełniać budynek energooszczędny?
Budynek energooszczędny musi ograniczać zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie, wentylację i oświetlenie. Najważniejsze są: niski wskaźnik EP, dobra izolacyjność przegród, szczelność powietrzna oraz ochrona przed przegrzewaniem. Pomocne w spełnieniu tych wymagań są elementy stolarki aluminiowej oraz zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne.
Jaki wskaźnik EP musi spełniać budynek energooszczędny?
Zgodnie z WT 2021 maksymalny wskaźnik EP wynosi 70 kWh/(m²·rok) dla domu jednorodzinnego, 65 kWh/(m²·rok) dla budynku wielorodzinnego i 45 kWh/(m²·rok) dla pozostałych budynków użyteczności publicznej. Na wynik wpływają instalacje, izolacyjność przegród, stolarka, fasady oraz osłony przeciwsłoneczne.
Jakie okna wybrać do budynku energooszczędnego?Do budynku energooszczędnego warto wybrać okna o niskim współczynniku Uw, wysokiej szczelności powietrznej i dobrze dobranym pakiecie szybowym. Dla okien i drzwi balkonowych maksymalna wartość U wynosi 0,9 W/(m²·K), ale zaawansowane systemy osiągają lepsze parametry. Przykładem jest system okienno-drzwiowy Aluprof MB-86N, dla którego producent podaje Uw od 0,62 W/(m²·K), a także MB-104 Passive przeznaczony do obiektów o bardzo wysokich wymaganiach cieplnych.
Czy stolarka aluminiowa spełnia wymagania budynków energooszczędnych?
Tak, nowoczesna stolarka aluminiowa spełnia wymagania budynków energooszczędnych, jeśli wykorzystuje przekładki termiczne, szczelne połączenia i odpowiednie pakiety szybowe. Te elementy pozwalają projektować okna, drzwi i fasady o bardzo dobrych parametrach termoizolacyjnych. W ofercie Aluprof przykładami takich rozwiązań są MB-86N, MB-104 Passive, drzwi podnoszono-przesuwne MB-82HS oraz fasady MB-SR50N HI+, MB-SR50N EFEKT i MB-MT50.
Dlaczego ochrona przed przegrzewaniem jest ważna w budynku energooszczędnym?
Ochrona przed przegrzewaniem ogranicza zapotrzebowanie na chłodzenie (klimatyzację) i poprawia komfort użytkowania latem. W budynku energooszczędnym liczy się bowiem nie tylko ograniczenie strat ciepła zimą, ale też kontrola zysków słonecznych w cieplejszych miesiącach.
Jakie osłony przeciwsłoneczne najlepiej sprawdzają się w budynkach energooszczędnych?
Najlepiej sprawdzają się zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne, takie jak żaluzje fasadowe, rolety zewnętrzne, screeny i rozwiązania łączące kilka funkcji. Zatrzymują promieniowanie słoneczne przed szybą, dzięki czemu skuteczniej ograniczają nagrzewanie wnętrz niż osłony montowane od środka. Żaluzje fasadowe SkyFlow pozwalają regulować dopływ światła, screeny SkyRoll zatrzymują nawet 90% promieniowania słonecznego, a SkyTwin łączy funkcję screena i rolety zewnętrznej.
Czy rolety zewnętrzne pomagają ograniczyć straty ciepła?
Tak, rolety zewnętrzne pomagają ograniczyć straty ciepła przez okna. Według badań Aluprof i Politechniki Krakowskiej mogą zmniejszyć te straty nawet o 26%. Dzieje się tak, ponieważ przestrzeń powietrzna między kurtyną rolety a szybą tworzy dodatkową warstwę izolacyjną. Dzięki temu rolety Aluprof wspierają bilans energetyczny budynku nie tylko latem, ale również zimą.
Czy duże przeszklenia są zgodne z ideą budownictwa energooszczędnego?
Tak, duże przeszklenia mogą być zgodne z ideą budownictwa energooszczędnego, jeśli mają odpowiednie parametry cieplne, wysoką szczelność i są połączone z osłonami przeciwsłonecznymi. Dzięki temu zapewniają światło dzienne, a jednocześnie nie pogarszają bilansu energetycznego budynku.
Kompleksową ofertę tego rodzaju rozwiązań, sprawdzonych w realizacjach posiadających certyfikaty środowiskowe, znajdziesz na stronie https://www.aluprof.com
Firma:
