Elektrostatyczne filtry antysmogowe FESP firmy Alnor są dostępne w kilku wielkościach, 
co pozwala dopasować urządzenie do średnicy kanału i wymaganego przepływu powietrza 
w instalacji rekuperacji. Fot. Alnor

Filtr antysmogowy montowany na kanale czerpnym ogranicza ilość pyłów, które wraz z powietrzem zewnętrznym trafiają do instalacji wentylacyjnej i pomieszczeń. W domowych systemach rekuperacji można zastosować m.in. klasyczny filtr kanałowy FSBQL-W9 (dawniej MOCarz) albo filtr elektrostatyczny FESP. Oba filtry antysmogowe do rekuperacji służą ochronie przed zanieczyszczeniami pyłowymi, lecz różnią się sposobem filtracji, obsługą, oporami przepływu i zakresem dostępnych wielkości.

Na co zwrócić uwagę, wybierając filtr antysmogowy do rekuperacji?

FSBQL-W9 wykorzystuje dwustopniową filtrację mechaniczną i występuje również w wariancie z węglowym filtrem wstępnym. FESP pracuje natomiast w oparciu o dwustopniowy układ obejmujący stalowy filtr wstępny oraz sekcję elektrostatyczną. Przy wyborze filtra warto więc uwzględnić nie tylko procentową skuteczność filtracji, lecz także przepływ instalacji, średnicę kanału, opory oraz sposób późniejszego serwisowania urządzenia.

Co daje filtr antysmogowy w instalacji wentylacyjnej?

Zadaniem filtra antysmogowego w rekuperacji jest ograniczenie ilości pyłów zawieszonych dostających się do budynku wraz z powietrzem pobieranym przez czerpnię. Szczególne znaczenie mają drobne frakcje PM10, PM2,5, a w przypadku FESP również PM1.

Filtr FSBQL-W9 został zaprojektowany z myślą o filtracji pyłu zawieszonego. Redukcja zapylenia wynosi do 73% dla PM2,5 oraz do 81% dla PM10. Konstrukcja składa się ze szczelnej puszki oraz dwóch stopni filtracji: filtra wstępnego i filtra właściwego. Producent zaleca montaż urządzenia na kanałach czerpnych w domowych instalacjach wentylacyjnych i systemach rekuperacji.

Filtr antysmogowy FESP wykorzystuje inny mechanizm oczyszczania powietrza. Najpierw stalowy filtr wstępny zatrzymuje większe zanieczyszczenia, a następnie sekcja elektrostatyczna odpowiada za usuwanie drobnych pyłów, w tym PM1, PM2,5 i PM10. Maksymalna skuteczność filtracji urządzenia sięga 95%.

Różnica ma znaczenie przy doborze rozwiązania do konkretnej instalacji. Oba urządzenia oczyszczają powietrze nawiewane, lecz robią to za pomocą odmiennych mechanizmów.

Jak działa filtr kanałowy FSBQL-W9?

FSBQL-W9 jest dwustopniowym filtrem kanałowym wykorzystującym filtr wstępny oraz filtr właściwy klasy ISO ePM1 80% zgodnie z EN-ISO 16890.

Standardowa konfiguracja obejmuje filtr wstępny ISO Coarse 45%. Filtr właściwy oznaczony jako FSBQ-W9 ma klasę ISO ePM1 80% zgodnie z EN-ISO 16890.

Układ dwustopniowy sprawia, że większe zanieczyszczenia są zatrzymywane przed właściwym stopniem filtracji. Ogranicza to obciążenie filtra głównego i pozwala rozdzielić funkcje poszczególnych elementów filtracyjnych.

FSBQL-W9 występuje w średnicach od 100 do 315 mm. Dostępne są warianty dla kanałów Ø100, Ø125, Ø160, Ø200, Ø250 oraz Ø315 mm. Długość obudowy podana w dokumentacji dla wszystkich wymienionych modeli wynosi 290 mm.

Wkład filtrujący FSBQ-W oraz włókninowy filtr EU3 zatrzymują zanieczyszczenia na kolejnych 
etapach oczyszczania. Fot. Alnor

Kiedy warto wybrać FSBQL-W9-CA z aktywnym węglem?

Wariant FSBQL-W9-CA rozszerza funkcję filtra wstępnego o absorpcję części zanieczyszczeń i dezodoryzację powietrza.
W wersji CA standardowy filtr wstępny zastąpiono filtrem z aktywnym węglem klasy ISO Coarse 70%. Według dokumentacji jego zadaniem jest dezodoryzacja oraz wstępne oczyszczanie powietrza z pyłów i zanieczyszczeń gazowych. Aktywny węgiel posiada dużą powierzchnię absorpcji, przez co może wiązać zanieczyszczenia na swojej powierzchni.

Wariant CA warto rozważyć tam, gdzie oprócz filtracji pyłów znaczenie ma również ograniczenie niepożądanych zapachów oraz części zanieczyszczeń gazowych obecnych w pobieranym powietrzu.

Jak działa elektrostatyczny filtr antysmogowy do rekuperacji FESP?

FESP oczyszcza powietrze dwuetapowo: stalowy filtr wstępny zatrzymuje większe zanieczyszczenia, a filtr elektrostatyczny jonizuje drobne cząstki i osadza je na elektrodach.

Pierwszy stopień stanowi filtr z siatki stalowej. Zatrzymuje m.in. liście, owady i kurz, a dodatkowo chroni sekcję elektrostatyczną przed zanieczyszczeniami, które mogłyby powodować uszkodzenia, np. zerwanie drutów jonizujących.

W drugim stopniu rozpoczyna się filtracja elektrostatyczna. Druty jonizujące zasilane napięciem stałym 8 kV jonizują drobne cząstki zawieszone w powietrzu, w tym PM10, PM2,5 i PM1. Następnie elektrody osadcze zasilane napięciem 4 kV przyciągają zjonizowane cząstki i usuwają je ze strumienia przepływającego powietrza.

Mechanizm FESP zasadniczo różni się od klasycznej filtracji mechanicznej. Cząstki zanieczyszczeń są najpierw jonizowane, a następnie wychwytywane w sekcji osadczej.

Elektrostatyczny filtr antysmogowy Alnor FESP z otwartą obudową i odsuniętą pokrywą serwisową, ukazujący wewnętrzne elementy filtracyjne urządzenia.

Konstrukcja elektrostatycznego filtra antysmogowego FESP zapewnia wygodny dostęp do elementów 
filtracyjnych, które można czyścić wodą bez konieczności okresowej wymiany wkładów. Fot. Alnor

FSBQL-W9 czy FESP – czym różnią się te filtry?

Najważniejsza różnica pomiędzy filtrami antysmogowymi do rekuperacji dotyczy technologii filtracji i sposobu eksploatacji. FSBQL-W9 wykorzystuje wymienne stopnie filtracyjne, natomiast FESP pracuje elektrostatycznie i nie wymaga wymiany wkładów – elementy filtracyjne można czyścić wodą.

Cecha FSBQL-W9 FESP
Technologia filtracja mechaniczna filtracja wstępna + elektrostatyczna
Zanieczyszczenia m.in. PM2,5 i PM10 PM1, PM2,5 i PM10
Deklarowana skuteczność do 73% dla PM2,5, do 81% dla PM10 maksymalnie do 95%
Filtr wstępny ISO Coarse 45% siatka stalowa
Filtr główny ISO ePM1 80% wg EN-ISO 16890 sekcja jonizująca i osadcza
Opcja z aktywnym węglem tak, FSBQL-W9-CA nie wskazano w materiałach
Średnice 100–315 mm 125–250 mm
Zasilanie nie dotyczy mechanizmu filtracji 230 V AC, 50 Hz
Pobór energii – 3–7 W zależnie od wielkości
Obsługa wymienne elementy filtracyjne czyszczenie wodą, bez wymiany wkładów
Miejsce montażu kanał czerpny kanał czerpni powietrza

Dlaczego opory przepływu są tak ważne przy wyborze filtra?

Filtra nie należy dobierać wyłącznie na podstawie skuteczności oczyszczania. Element umieszczony w kanale czerpnym wpływa również na opory instalacji, dlatego jego charakterystykę trzeba zestawić z wymaganym przepływem powietrza i możliwościami centrali rekuperacyjnej.

Jak dobrać FESP do wydajności instalacji?

Dobór filtra antysmogowego do rekuperacji FESP należy rozpocząć od wymaganego wydatku powietrza, a następnie sprawdzić średnicę przyłącza i ewentualną konieczność zastosowania redukcji.

  • FESP-125: 30–250 m³/h,
  • FESP-160: 40–300 m³/h,
  • FESP-200: 60–500 m³/h,
  • FESP-250: 120–950 m³/h.

Samo kryterium średnicy kanału może więc okazać się niewystarczające. Prawidłowy dobór powinien uwzględniać również rzeczywisty przepływ wymagany przez rekuperator.

Jak serwisuje się filtr elektrostatyczny FESP?

FESP nie wymaga okresowej wymiany klasycznego wkładu filtracyjnego – elementy przeznaczone do oczyszczania można myć wodą. Konstrukcja zapewnia przy tym dostęp serwisowy oraz zabezpieczenie elektryczne po otwarciu obudowy.

Obudowa jest termicznie izolowana, co umożliwia stosowanie filtra na kanale czerpni. Pokrywa umożliwia dostęp do elementów wewnętrznych, a czujnik krańcowy odcina zasilanie urządzenia w przypadku jej otwarcia, o ile wcześniej zasilanie nie zostało wyłączone głównym wyłącznikiem.

Elektrostatyczny filtr antysmogowy Alnor FESP w metalowej obudowie, z dużym okrągłym króćcem przyłączeniowym i widoczną wewnątrz sekcją filtracyjną.

Elektrostatyczny filtr antysmogowy FESP w izolowanej termicznie obudowie jest przeznaczony 
do montażu na kanale czerpnym, gdzie ogranicza ilość drobnych pyłów przedostających się 
do instalacji rekuperacji. Fot. Alnor

Jak zamontować FSBQL-W9 w istniejącym kanale?

FSBQL-W9 powinien zostać dobrany do średnicy kanału czerpnego i zamontowany na prostym odcinku instalacji.

W przypadku istniejącej instalacji konieczne jest zastosowanie złączki SMSFL. Na prostym odcinku kanału o długości co najmniej 50 cm należy przygotować miejsce pod puszkę filtracyjną, wsunąć złączkę, zamontować filtr, a następnie przesunąć złączkę i zakończyć montaż przy użyciu wkrętów WGO.

Wymagania montażowe warto uwzględnić już na etapie planowania miejsca instalacji. Znaczenie ma nie tylko zgodność średnicy, lecz także odpowiednia przestrzeń na obudowę i późniejszy dostęp serwisowy.

Czy aktywny węgiel i filtr elektrostatyczny rozwiązują ten sam problem?

Filtr z aktywnym węglem i filtr elektrostatyczny pełnią inne funkcje i nie powinny być traktowane jako technologie zamienne.

W FSBQL-W9-CA aktywny węgiel służy przede wszystkim do dezodoryzacji oraz wstępnego oczyszczania z pyłów i zanieczyszczeń gazowych. Właściwym filtrem pyłowym pozostaje filtr ISO ePM1 80%. FESP koncentruje się natomiast na elektrostatycznym wychwytywaniu cząstek zawieszonych.

Który filtr antysmogowy wybrać do rekuperacji?

Aby skutecznie dobrać filtr antysmogowy do rekuperacji, warto sprawdzić cztery kwestie:

1. Wymagany przepływ powietrza – powinien odpowiadać zakresowi pracy filtra.

2. Średnicę kanału – determinuje wielkość króćców lub potrzebę zastosowania redukcji.

3. Charakterystykę spadków ciśnienia – filtr staje się częścią całkowitego bilansu oporów instalacji.

4. Rodzaj problemu z jakością powietrza – inne znaczenie ma filtracja pyłów, a inne dodatkowa dezodoryzacja realizowana przez wariant z aktywnym węglem.

Zestawienie wszystkich tych parametrów pozwala dopasować rozwiązanie do konkretnej instalacji bez sprowadzania wyboru do jednego parametru z karty katalogowej.