Archiwa

Fot. Adobe Stock

Kredyt hipoteczny oparty o WIBOR przez lata był przedstawiany jako standardowy i bezpieczny sposób finansowania zakupu mieszkania. Gwałtowny wzrost rat oraz coraz bogatsze orzecznictwo – także w sprawach frankowych – sprawiły jednak, że kredytobiorcy zaczęli zadawać fundamentalne pytanie: czy umowa kredytu hipotecznego rzeczywiście była uczciwa i transparentna?

– „Zdecydowana większość kredytobiorców nie była realnie informowana o skali ryzyka zmiennego oprocentowania. WIBOR przedstawiano jako techniczny wskaźnik, a nie czynnik, który w krótkim czasie może radykalnie podnieść ratę” -mówi przedstawiciel Kancelarii Prawnej Non Noxa – „W praktyce obowiązki informacyjne banków były często realizowane w sposób niewystarczający, a nawet sami pracownicy instytucji finansowych nie zawsze potrafią wyjaśnić mechanizm działania stawki WIBOR” – dodaje.

Dla wielu osób kredyt mieszkaniowy WIBOR stał się zobowiązaniem na pół życia, którego warunki przestały być przewidywalne.

WIBOR a kredyt hipoteczny – gdzie zaczyna się problem prawny

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) jest wskaźnikiem referencyjnym, od którego zależy oprocentowanie większości kredytów złotowych. W umowach bankowych przedstawiany był jako obiektywny i rynkowy, jednak w praktyce mechanizm jego ustalania pozostawał dla konsumenta nieczytelny.

Kredytobiorca nie miał realnej możliwości zweryfikowania sposobu jego wyliczania, a ryzyko wzrostu stóp procentowych było marginalizowane. W efekcie całe ryzyko przenoszono na klienta.

Kancelaria Prawna Non Noxa wskazuje, że w wielu umowach WIBOR opisany jest w sposób abstrakcyjny, bez odniesienia do realnych konsekwencji finansowych.

– „To właśnie brak transparentności oraz nierównowaga stron umowy stanowią dziś jedne z kluczowych podstaw do kwestionowania takich kontraktów” – podkreślają prawnicy kancelarii.

Wzrost raty kredytu WIBOR – problem systemowy

Wzrost rat kredytów hipotecznych dotknął setki tysięcy gospodarstw domowych. W wielu przypadkach miesięczne obciążenie wzrosło o 40–60 procent w stosunku do momentu zawarcia umowy.

– „Klienci nie byli przygotowani na taką skalę zmian, ponieważ ryzyko nie zostało im przedstawione w sposób rzetelny i zrozumiały” – mówi przedstawiciel kancelarii Non Noxa.

W tym momencie wysoka rata kredytu hipotecznego przestaje być wyłącznie problemem finansowym, a zaczyna być realnym sporem z bankiem o uczciwość umowy.

Orzecznictwo sądów – coraz wyraźniejszy sygnał

Aktualne orzecznictwo pokazuje, że sądy coraz dokładniej analizują sposób konstruowania umów kredytowych opartych o WIBOR. Kluczowe znaczenie ma dziś nie sam fakt podpisania umowy, lecz to, czy bank rzetelnie wywiązał się z obowiązku informacyjnego.

W praktyce oznacza to, że możliwe jest:

• obniżenie raty kredytu hipotecznego,
• zakwestionowanie sposobu naliczania odsetek,
• a w określonych przypadkach również unieważnienie umowy kredytu hipotecznego.

W przypadku niektórych kredytów konsumenckich zastosowanie może mieć także tzw. sankcja kredytu darmowego, prowadząca do znaczącego ograniczenia kosztów zobowiązania.

75% umów do analizy – doświadczenie z praktyki

Z doświadczeń kancelarii zajmujących się sporami bankowymi wynika, że duża część umów kredytowych – zarówno hipotecznych, jak i konsumenckich – zawiera elementy możliwe do zakwestionowania.

– „W naszej praktyce rzadko spotykamy umowy całkowicie wolne od wad. Najczęściej pojawia się problem braku transparentności, niepełnej informacji o ryzyku lub nieprawidłowego określenia kosztów kredytu” – mówi przedstawiciel kancelarii Non Noxa.

W wielu przypadkach umowy zawierają również tzw. skredytowaną prowizję, która wpływa na wysokość oprocentowania i może prowadzić do nieprawidłowego określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO).

Fot. Adobe Stock

Unieważnienie umowy kredytu hipotecznego – co to oznacza

Unieważnienie umowy kredytowej nie oznacza „darmowego mieszkania”, lecz prowadzi do rozliczenia stron na zupełnie innych zasadach niż dalsze spłacanie kredytu przez 25-30 lat.

W uproszczeniu oznacza to, że umowa traktowana jest jak nigdy niezawarta, strony zwracają sobie wzajemnie otrzymane świadczenia, kredyt przestaje istnieć, a ryzyko dalszych wzrostów rat zostaje całkowicie wyeliminowane.

Dla wielu kredytobiorców oznacza to odzyskanie przewidywalności i kontroli nad finansami.

Nie tylko konsumenci – ważny głos Sądu Najwyższego

Co istotne, najnowsze orzecznictwo wskazuje, że ochrona prawna może obejmować również osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Sąd Najwyższy w wyroku z 8 stycznia 2025 r. (sygn. akt II NSNc 274/23) podkreślił, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji konsumentów i przedsiębiorców prowadzących działalność w niewielkim zakresie. W praktyce oznacza to możliwość stosowania analogicznej ochrony także w sprawach dotyczących kredytów opartych o WIBOR.

Fot. Adobe Stock

Kredyt hipoteczny WIBOR – analiza zamiast obietnic

Spory dotyczące kredytów hipotecznych nie są sprawami schematycznymi. Każda umowa różni się zapisami, datą zawarcia i sposobem przedstawienia ryzyka.

– „Nie istnieje jedna uniwersalna ścieżka działania. Kluczowa jest szczegółowa analiza umowy i dopiero na jej podstawie można ocenić realne możliwości prawne” – podkreślają prawnicy kancelarii Non Noxa.

Kredyt hipoteczny to nie wyrok

Jeszcze kilka lat temu kredyt hipoteczny WIBOR był postrzegany jako zobowiązanie, którego nie da się skutecznie podważyć. Dziś sytuacja wygląda inaczej.

– „Rosnąca świadomość kredytobiorców oraz zmieniająca się linia orzecznicza – także na poziomie europejskim – sprawiają, że kredyt hipoteczny nie musi oznaczać finansowego wyroku na 30 lat” – podsumowuje przedstawiciel kancelarii Non Noxa.

Dla wielu osób oznacza to realną szansę na obniżenie rat, zakwestionowanie nieuczciwej umowy i odzyskanie stabilności finansowej.

Osoby, które chcą sprawdzić, czy ich umowa kredytu hipotecznego oparta o WIBOR może zostać zakwestionowana, znajdą więcej informacji na stronie Kancelarii Prawnej Non Noxa: https://nonnoxa.pl/

Najczęstsze pytania dotyczące kredytów hipotecznych WIBOR (FAQ)

Czy każdy kredyt hipoteczny WIBOR można zakwestionować?
Nie każdy, ale bardzo duża część umów zawiera elementy wymagające analizy. Kluczowe znaczenie ma sposób poinformowania kredytobiorcy o ryzyku oraz konstrukcja zapisów dotyczących oprocentowania.

Czy można obniżyć ratę kredytu hipotecznego WIBOR?
Tak, w wielu przypadkach możliwe jest zakwestionowanie sposobu naliczania odsetek lub wyeliminowanie niektórych zapisów umowy, co może prowadzić do obniżenia raty kredytu hipotecznego.

Na czym polega unieważnienie umowy kredytu hipotecznego?
Unieważnienie oznacza, że umowa traktowana jest jak nigdy niezawarta. Strony zwracają sobie wzajemnie otrzymane świadczenia, a kredyt przestaje istnieć, co eliminuje ryzyko dalszych wzrostów rat.

Czy sprawy WIBOR są podobne do spraw frankowych?
W pewnym zakresie tak – obie kategorie spraw dotyczą m.in. braku transparentności i obowiązku informacyjnego banków. Jednak każda sprawa WIBOR wymaga indywidualnej analizy, ponieważ opiera się na innych mechanizmach prawnych.

Ile trwa sprawa przeciwko bankowi WIBOR?
Postępowania mogą trwać od kilkunastu miesięcy do kilku lat, jednak w części przypadków możliwe jest zakończenie sprawy wcześniej, np. w drodze ugody.

Czy osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą kwestionować umowę?
Tak, w świetle najnowszego orzecznictwa, w tym stanowiska Sądu Najwyższego, ochrona może obejmować również osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą w określonych sytuacjach.

Czy analiza umowy kredytowej jest skomplikowana?
Analiza wymaga wiedzy prawnej i doświadczenia w sprawach bankowych. Obejmuje m.in. ocenę zapisów umowy, sposobu informowania klienta oraz konstrukcji oprocentowania.

Czy warto analizować kredyt hipoteczny sprzed kilku lat?
Tak, nawet starsze umowy mogą zawierać zapisy, które dziś – w świetle aktualnego orzecznictwa – mogą zostać zakwestionowane.