Fot. SRTECH
Profesjonalny dozymetr w budownictwie – jak wykorzystać go w praktyce?
Profesjonalny dozymetr może służyć do wstępnej kontroli surowców, gotowych wyrobów oraz miejsc prowadzenia prac. Pozwala porównać wynik przy materiale z poziomem tła zmierzonym w tej samej lokalizacji. Nie zastępuje jednak badania laboratoryjnego wymaganego przy ocenie zgodności materiałów budowlanych.
W budownictwie urządzenie można wykorzystać na kilku etapach prac. Przy pomocy takiego sprzętu:
- Sprawdzisz kruszywo, kamień naturalny, ceramikę i elementy betonowe przed ich użyciem.
- Porównasz partie materiałów pochodzące z różnych kopalni, dostaw lub zakładów produkcyjnych.
- Skontrolujesz granit, sjenit, tuf wulkaniczny i inne skały wymienione w przepisach.
- Ocenisz materiały zawierające popioły lotne, fosfogips, żużle lub pozostałości hutnicze.
- Wykryjesz miejsca o podwyższonym odczycie podczas rozbiórki starego obiektu przemysłowego.
- Sprawdzisz złom z laboratoriów, szpitali, zakładów chemicznych i zlikwidowanych fabryk.
- Zweryfikujesz używane urządzenia, rury, pojemniki i elementy instalacji przed ich demontażem.
- Wyznaczysz obszar, którego nie należy dotykać ani przenosić do czasu kontroli specjalistycznej.
Pomiar należy wykonywać najpierw z dala od badanego przedmiotu, aby ustalić lokalne tło. Następnie trzeba stopniowo zbliżać dozymetr, zachowując tę samą odległość i podobny czas pomiaru dla każdego materiału.

Fot. SRTECH
Jakie parametry licznika Geigera są ważne, gdy chcesz korzystać z niego w budownictwie i przemyśle?
Urządzenie powinno umożliwiać nie tylko wykrycie promieniowania, ale również powtarzalne porównywanie wyników. Liczy się rodzaj detektora, zakres pomiarowy oraz szybkość reakcji na zmianę poziomu promieniowania. Ważna jest także możliwość zapisania wyniku i przypisania go do konkretnego miejsca lub partii materiału. A jeśli szukasz tego typu urządzeń do użytku prywatnego lub w przedsiębiorstwie, możesz skorzystać z oferty na https://www.srtech.pl/licznik-geigera W jednym miejscu znajdziesz topowy sprzęt, który wykorzystasz na wiele sposobów.
Istotne parametry dozymetru to m.in.:
- Rodzaj wykrywanego promieniowania. Do kontroli materiałów najważniejsza jest dobra czułość na promieniowanie gamma. Przy kontroli powierzchni może być przydatna również detekcja beta.
- Zakres pomiaru mocy dawki. Miernik nie powinien przekraczać skali po znalezieniu silniejszego źródła. Szeroki zakres zwiększa bezpieczeństwo pracy.
- Zakres pomiaru impulsów. Wyniki w CPS lub CPM ułatwiają porównanie badanego materiału z tłem.
- Czułość detektora. Większa i bardziej czuła sonda pozwala szybciej zauważyć niewielką różnicę między tłem a materiałem.
- Czas odpowiedzi. Krótki czas reakcji pomaga sprawnie kontrolować większe partie złomu, kruszywa lub wyrobów.
- Alarm progowy. Sygnał dźwiękowy, świetlny lub wibracyjny ostrzega pracownika bez ciągłego obserwowania ekranu.
Istotne są też dwa parametry: rejestracja wyników, czyli pamięć pomiarów ułatwia dokumentowanie kontroli dostaw i odtworzenie przebiegu zdarzenia oraz możliwość kalibracji. Regularna kalibracja pozwala ocenić, czy wskazania urządzenia pozostają wiarygodne.
Jaki poziom promieniowania jest nieakceptowalny w budownictwie?
W 2026 roku w Polsce nie obowiązuje jedna graniczna wartość wyrażona w µSv/h, po której każdy materiał budowlany automatycznie uznaje się za niedopuszczalny. Przepisy posługują się wskaźnikiem stężenia promieniotwórczego I. Wylicza się go na podstawie laboratoryjnie oznaczonych stężeń potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-232:
I = C K-40 / 3000 + C Ra-226 / 300 + C Th-232 / 200
Stężenia poszczególnych izotopów podaje się w Bq/kg.

Fot. SRTECH
Wartość I większa niż 1 oznacza możliwość przekroczenia poziomu odniesienia wynoszącego 1 mSv rocznie dla narażenia ludzi na promieniowanie gamma emitowane przez materiały znajdujące się wewnątrz pomieszczeń. Po przekroczeniu tej wartości należy poinformować właściwy organ nadzoru budowlanego. Samo przekroczenie I = 1 nie jest jednak prostym odpowiednikiem zakazu użycia materiału. Wymaga przeprowadzenia oceny uwzględniającej między innymi sposób i zakres jego zastosowania.
Obowiązek badań dotyczy między innymi wybranych granitoidów, granitu, sjenitu, porfiru, tufów wulkanicznych, popiołów lotnych, fosfogipsu, żużli, pozostałości z produkcji stali oraz materiałów po eksploatacji rud uranu. Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 grudnia 2020 roku pozostaje aktem obowiązującym w 2026 roku.









Fot. SENDOM | Prace montażowe elementów prefabrykowanych domu SENDOM SMART zajmują zaledwie 8h.





Kompaktowa altana ogrodowa Kamila 3 × 3 m z ażurowymi ścianami zapewnia częściową osłonę,
nie odcinając wnętrza od ogrodu. Fot. Drewnotrik

Wiata samochodowa B80 3,5 × 5 m zapewnia zadaszone stanowisko postojowe, a poziome lamele
częściowo osłaniają jego wnętrze. Fot. Drewnotrik
